Wydział Ekonomii i Zarządzania
Politechnika Opolska
Gdzie jesteś: Strona główna / PNS – Aktualny numer

AKTUALNY NUMER

Przegląd Nauk Stosowanych – Nr 32

Applied Sciences Review

Full publication

Spis Treści

  1. Mariusz ZIELIŃSKI – SYTUACJA NA RYNKU PRACY A JEGO PŁYNNOŚĆ W POLSCE
  2. Anna SZELIGA-DUCHNOWSKA – PRZEJAWIANIE ZACHOWAŃ KONTRPRODUKTYWNYCH W MIEJSCU
    PRACY WEDŁUG PŁCI
  3. Karolina KUCZMAN – ZMIANY NA POLSKIM RYNKU GASTRONOMICZNYM WYWOŁANE
    PANDEMIĄ COVID-19 NA PRZYKŁADZIE WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO
  4. Sabina KUBICIEL-LODZIŃSKA, Brygida SOLGA, Łukasz DYMEK – OCZEKIWANIA MIESZKAŃCÓW WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO W ZAKRESIE INTEGRACJI CUDZOZIEMCÓW 
  5. Mariusz ZIELIŃSKI – SYTACJA SKRAJNYCH GRUP WIEKOWYCH NA RYNKU PRACY W POLSCE
  6. Recenzja monografii naukowej pod redakcją I. Jonek-Kowalskiej – „Contemporary management in extractive industries – multidimensional and practical approach”. Wydawnictwo Naukowe Politechniki Śląskiej, Gliwice 2019. 73
  7. Recenzja książki: T. Nawrocki „Rynek finansowy – przewodnik do ćwiczeń”. Wydawnictw CeDeWu, Warszawa 2019

SŁOWO WSTĘPNE

Numer 32. „Przeglądu Nauk Stosowanych” zawiera pięć artykułów i dwie recenzje książek naukowych. Mimo że tematyka artykułów jest zróżnicowana, większość z nich nawiązuje do rynku pracy, zarówno w skali makroekonomicznej, jak i mikroekonomicznej.

W pierwszym z opublikowanych artykułów autorstwa M. Zielińskiego zaprezentowano analizę zmian płynności personelu w sektorze przedsiębiorstw zatrudniających powyżej 9 osób w Polsce, rozpoczynając od kryzysu finansowego, który wystąpił w 2008 roku. Opierając się na danych publikowanych przez GUS zaobserwowano, że wzrostowi zatrudnienia w gospodarce ogółem towarzyszy wzrost płynności na rynku pracy. Dodatkowo, na skutek zmiany charakteru rynku pracy (znaczący spadek bezrobocia), zmienia się charakter zwolnień. W ostatnich latach poddanych analizie wypowiedzenia ze strony pracowników stały się częstsze od wypowiedzeń inicjowanych przez pracodawców.

Drugi z opublikowanych artykułów został przygotowany przez A. Szeligę-Duchnowską. Poświęcono go zachowaniom kontrproduktywnym, które szkodzą organizacji. Na podstawie literatury wyodrębniono pięć kategorii zachowań kontrproduktywnych, tj.: nadużycia (wyrządzenie krzywdy fizycznej lub psychicznej interesariuszom organizacji), sabotaż (zniszczenie mienia pracodawcy, uszkadzanie sprzętu służbowego, celowe zabrudzanie miejsca pracy, zużywanie większej ilości materiałów niż jest to konieczne, tworzenie negatywnego wizerunku na temat miejsca pracy), dewiacja produkcji (niestosowanie się do zaleceń i procedur organizacyjnych, świadome popełnianie błędów, intencjonalne obniżanie produktywności i jakości pracy, wykonywanie pracy w sposób mało efektywny, niezgłaszanie przełożonym problemów i nadużyć), kradzieże (przywłaszczenia mienia służbowego lub rzeczy należących do współpracownika), wycofanie pracownicze (celowe spóźnianie się do pracy, skracanie czasu pracy, wydłużanie przerw, opuszczanie stanowiska pracy, branie nieprzysługujących dni wolnych, symulowanie choroby, „surfowanie” po Internecie w godzinach pracy). Autorka przeprowadziła ankietę obejmującą pytania o występowanie tego typu zachowań wśród respondentów, a następnie dokonała analizy odpowiedzi z perspektywy różnicy częstotliwości występowania zachowań kontrproduktywnych wśród kobiet i mężczyzn.

W artykule autorstwa K. Kuczman zaprezentowano zmiany na polskim rynku gastronomicznym związane z wybuchem pandemii Covid- 19. Obszarem badań było województwo opolskie. Analiza rynku usług gastronomicznych nawiązywała do zachowań podmiotów gastronomicznych i klientów. Branża gastronoiczna na skutek pandemii doznała największego uszczerbku, ze względu na okresową konieczność zamykania lokali i związaną z tym utratą części personelu, poszukującego innego miejsca zatrudnienia. W różnym stopniu udało się zamortyzować skutki tego stanu rzeczy przez sprzedaż na wynos. W wielu wypadkach skierowana do branży pomoc w postaci tarcz antykryzysowych okazała się niewystraczająca. W artykule zwrócono także uwagę na zmiany zachowań klientów, którzy w pierwszych miesiącach pandemii zdecydowanie ograniczyli wydatki przeznaczone na usługi gastronomiczne. W artykule wykorzystano dane gromadzone na potrzeby pracy magisterskiej Autorki.

Kolejny artykuł, którego autorami są S. Kubiciel-Lodzińska, B. Solga i Ł. Dymek, poświęcono badaniom opinii opolan dotyczących obecności cudzoziemców w regionie. Temat ten jest bardzo istotny w obliczu zwiększającej się liczby obcokrajowców przybywających okresowo lub na stałe do województwa opolskiego. Artykuł jest pokłosiem badania pod tytułem „Postawy mieszkańców województwa opolskiego wobec cudzoziemców”. Badanie to zostało zrealizowane w okresie od kwietnia do maja 2021 r. na próbie 1000 dorosłych mieszkańców województwa opolskiego, reprezentatywnej ze względu na płeć, wiek, wykształcenie oraz powiat zamieszkania. Wyniki badania wskazują, że najwyższe poparcie dla wdrażania działań integracyjnych cudzoziemców występowało w najstarszych grupach wiekowych (wśród 45–59-latków oraz osób w wieku 60 i więcej lat). Zainteresowanie informacjami na temat korzyści i zagrożeń imigracji najczęściej deklarowały osoby w wieku 18–29 lat.
Ostatni artykuł odnosi się do zmian sytuacji skrajnych wiekowo grup w Polsce od kryzysu finansowego w 2008 roku. Autor wychodzi z założenia, że pozycja pracobiorców na rynku pracy zależy od poziomu ich kapitału ludzkiego. Spadek stopy bezrobocia i towarzyszące mu niedobory na rynku pracy zwiększają szanse na pozyskanie i utrzymanie miejsc pracy grup, które dotyka dyskryminacja ze strony pracodawców. Artykuł oparto na analizie danych publikowanych przez Eurostat. Otrzymane wyniki wskazują, że nie można mówić o dyskryminacji skrajnych grup wiekowych (wyjątkiem jest rok pandemiczny w przypadku najmłodszych pracobiorców). W okresie objętym badaniem zauważono znaczący spadek aktywności zawodowej wśród najmłodszych i bardzo znaczący wzrost aktywności zawodowej wśród osób w grupie wiekowej 55–64 lata. Takie tendencje są pochodną zachodzących procesów demograficznych (zmian liczebności poszczególnych grup wiekowych).

Numer zamykają recenzje dwóch książek:
− „Contemporary management in extractive industries – multidimensional and practical approach”, pod redakcją I. Jonek-Kowalskiej. Wydawnictwo Naukowe Politechniki Śląskiej, Gliwice 2019,

− T. Nawrocki „Rynek finansowy – przewodnik do ćwiczeń”. Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa 2019. Redakcja Przeglądu Nauk Stosowanych wyraża nadzieję, że przedstawione w numerze artykuły i recenzje spotkają się z zainteresowaniem ze strony czytelników.

Mariusz Zieliński