AKTUALNY NUMER
Przegląd Nauk Stosowanych – Nr 42-43
Applied Sciences Review
Spis Treści
- Angela BURCZYK, Laura FILIPP – GRA NEGOCJACYJNA, „KRÓLEWSKIE WESELE”
- Emilia SOBOTA, Jan TYLKI – GRA NEGOCJACYJNA: „STUDNIÓWKA DWÓCH KLAS”
- Magdalena REGINEK, Marta SOBCZYK, Natalia ORZEŁ – GRA NEGOCJACYJNA „PRYWATNOŚĆ KONTRA KOMERCJALIZACJA – NEGOCJACJE W KRÓLESTWIE”
- Aleksandra MACIOŃCZYK, Ewelina STACHURA – GRA NEGOCJACYJNA „NA RATUNEK REPUTACJI”
- Julia CEMBOLISTA, Marta MADZIAŁA – GRA NEGOCJACYJNA „NEGOCJACJE W KRÓLESTWIE LUTHANDEL”
- Dario JASCHIK – NEGOCJACJE EMOCJONALNE W SEKTORZE KULTURY
- Wiktor ŁOZIŃSKI, Karol PIEPRZ, Julia RYBACKA – OPERACJA „ŚMIERDZI RYBĄ” – GRA NEGOCJACYJNA JAKO NARZĘDZIE ANALIZY ZACHOWAŃ DECYZYJNYCH I KONFLIKTU INTERESÓW
- Oliwia BARON, Julia BUBIN – GRA NEGOCJACYJNA „PIASTONALIOWY KOCIOŁ”
- Maja SURZYN, Iga WABIŃSKA – SCENARIUSZ NEGOCJACJI „WAKACJE ROKU: ELIMINACJE”
- Mikołaj MACEK – CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA DECYZJĘ KONSUMENTA O ZMIANIE USŁUGODAWCY
- Weronika WUWER – ANALIZA PORTFELOWA NA PODSTAWIE MODELU MARKOWITZA – WSPOÓŁCZESNA TEORIA PORTFELA W KONTEKSÓCIE POLSKIEJ GIEŁDY PAPIERÓW WARTOSÓCIOWYCH
- Brygida KLEMENS – PERCEIVED ROLE OF HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS AND REGIONAL AUTHORITIES IN FOSTERING ENTREPRENEURSHIP: EXAMPLES FROM THE CZECH REPUBLIC
SŁOWO WSTĘPNE
Symulacje tworzą warunki umożliwiające doskonalenie konkretnych umiejętności, poszukiwania rozwiązań i możliwość obserwacji. Sprzyja temu próbowanie, sprawdzanie się i powtarzanie w ramach „bezpiecznej” sytuacji edukacyjnej [Grodecka, 2025], sytuacji nie powiązanej z ryzykiem ponoszenia duży ich kosztów czy testowania faktycznych relacji. Uczestnicy symulacji, odgrywając otrzymane role, trenują rozpoznawanie czynników determinujących dane zachowania oraz wykorzystywanie wyobraźni podczas opracowywania rozwiązań konkretnych problemów. Symulacje stosowane w ramach gier edukacyjnych sprzyjają angażowaniu uczestników w interaktywne działania, inicjowaniu reakcji emocjonalnych, a także obnażaniu osobowości [Iwańczyk, 2007].
Jak zauważają Kesting i Smolinski [2023], jest wiele powodów aby tworzyć symulacje negocjacyjne, niemniej jednak nie jest to zadanie łatwe. Symulacje wykorzystywane są w edukacji w ramach wielu dziedzin, w tym w edukacji medycznej, ekonomicznej, pedagogicznej i prawniczej. Do korzyści związanych z wykorzystywaniem symulacji w dydaktyce zaliczane są m.in.: dostosowanie do potrzeb pedagogicznych wykładowcy i uczących się; możliwość integracji wiedzy branżowej, dziedzinowej ze współczesnymi problemami/osiągnięciami; uprzystępnianie i ułatwianie zrozumienie struktur negocjacji, procesu negocjacyjnego, problemów natury etycznej, rozwijanie wrażliwości kulturowej i pracy zespołowej, a także sprzyjanie rozwojowi umiejętności analitycznych [Kesting, Smolinski, 2023]. Szymańska [2022] wskazuje natomiast na takie zalety symulacji i gier jak: odważniejsze podejmowanie decyzji; powiązanie teorii z praktyką; spojrzenie globalne na całość zagadnienia; wykształcenie inicjatyw i chęci podejmowania ryzyka; oszczędności wynikające z eliminacji faktycznych błędów; ocenę siebie i własnych umiejętności; wytworzenie poprawnych nawyków i zmniejszenie ilości popełnianych błędów; bezpośrednio widoczne skutki podjęcia decyzji i działań; naukę języka branżowego, oraz różnorodność problemów. Natomiast przygotowując scenariusze symulacji istotne jest przedstawienie kwestii negocjacyjnych w sposób zrozumiały [Lande, 2012], a także dostosowany do uczących się i skoncentrowany na nich.
Projektowanie reguł interakcji (opartych m.in. na teoriach decyzji i gier) umożliwia kształtowanie pożądanych zachowań społecznych, jak również tworzenie środowisk dla zautomatyzowanych negocjacji [Rosenschein, Zlotkin, 1994]. Analiza danych, szczególnie zorientowana na wyodrębnienie spójnych i wiarygodnych wzorców zachowań, nie jest zadaniem łatwym nawet z wykorzystaniem algorytmów uczenia maszynowego [Gomes et al., 2013]. Wsparciem dla analizy i procesów negocjacyjnych, poza modelami komputerowymi, mogą być gry, w tym gry fabularne – narracyjne. Gry pełnią rolę narzędzi edukacyjnych skoncentrowanych na umożliwieniu rozpoznania danej sytuacji także w kontekście negocjacji. Jako narzędzie szkoleniowe dają one możliwość umieszczenia graczy w rzeczywistych sytuacjach w celu wytrenowania reakcji na określone warunki oraz wspierania interakcji pomiędzy uczestnikami.
Środowisko gry umożliwia ponadto łatwiejszą komunikację [Barreteau, 2003]. Gry umożliwiają także trening osiągania celów indywidualnych i zespołowych oraz przećwiczenie procesu podejmowania decyzji [Birna van Riemsdijk et al., 2012]. Gry mogą być także porównane do [Barreteau, 2003]: modeli, w których gracze skupiając się na wybranych przez nauczyciela aspektach, pracują w określonych warunkach brzegowych przy określonych zmiennych; eksperymentów, w ramach których dostarczane są dane niezbędne do badania określonych zachowań (jako element ekonomii eksperymentalnej).
Symulacje i odgrywanie ról stanowi ważny element pedagogiki negocjacji, rozwiązywania konfliktów, treningu współpracy i konkurowania w realistycznym i kontrolowanym środowisku. Umożliwiają one zapamiętywanie materiału na dłużej, pełnią funkcje motywacyjne oraz umożliwiają zaangażowanie, a także naukę o związkach między pojęciami.
Symulacje mogą być wykorzystywane na „większą skalę” do nauczania indywidualnych koncepcji negocjacyjnych, zestawów tych kompetencji, porównywania modeli oraz integracji materiału z kursu.
Uczestnicy symulacji mogą w ich następstwie m.in.: opracowywać opowiadania o negocjatorach, danych kontekstach czy sytuacjach negocjacyjnych; modyfikować odgrywane scenariusze oraz projektować symulacje w oparciu o dane teorie [Druckman, Ebner, 2011]. 42–43 (1–2) numer Przeglądu Nauk Stosowanych pt. Negocjacje i decyzje ekonomiczne w dynamicznym otoczeniu rynkowym obejmuje dziewięć scenariuszy symulacji przygotowanych przez studentów kierunku Komunikacja wizerunkowa oraz trzy teksty rozwijające zagadnienia komunikacji biznesowej ukierunkowanej na różnych interesariuszy.
Prace nad scenariuszami opierały się na projektowaniu skoncentrowanym na użytkowniku. Tworzeniu każdego ze scenariuszy towarzyszyły następujące etapy: empatyzowanie (koncentrowanie się na potrzebach użytkowników – studentów Wydziału Ekonomii i Zarządzania Politechniki Opolskiej); formułowanie wyzwania projektowego; generowanie rozwiązań; prototypowanie i testowanie – odgrywanie w ramach zajęć z przedmiotu Komunikacja w biznesie. Opracowane scenariusze gier negocjacyjnych umożliwiają głębsze „zanurzenie się” w zgłębianą tematykę, wchodzenie w stan „flow”, większą motywację do działania, gdy przywołując za Mytnik [2025], poziom trudności wyzwań oscyluje na granicy między zbyt niskim i zbyt wysokim.
Zawarte w tym numerze teksty przedstawiają scenariusz negocjacji opracowany w formie gry, w której autorzy w twórczy sposób osadzili fabułę w nietypowych, angażujących kontekstach:
- baśniowego królestwa (autorzy: Angela Burczyk i Laura Filipp),
- studniówki (autorzy: Emilia Sobota i Jan Tylki),
- rozmów biznesowych prowadzonych pomiędzy ogrem a Biurem Turystyki Królestwa (autorzy: Magdalena Reginek, Marta Sobczyk i Natalia Orzeł),
- operacji „Na ratunek reputacji” (autorzy: Aleksandra Maciończyk i Ewelina Stachura),
- królestwa Luthandel (autorzy: Julia Cembolista i Marta Madziala),
- rozmów biznesowych w sektorze kultury (autor: Dario Jaschik),
- negocjacji mieszkańców ZOO (autorzy: Wiktor Łoziński, Karol Pieprz, Julia Rybacka),
- organizacji corocznego święta studentów (autorzy: Oliwia Baron i Julia Bubin),
- organizacji wyjazdu integracyjnego studentów (autorzy: Maja Surzyn i Iga Wabińska).
Poza scenariuszami negocjacyjnymi, numer ten tworzą teksty nakreślone wokół następujących zagadnień:
- czynników wpływających na zmianę usługodawcy (autor: Mikołaj Macek),
- analizy portfelowej wg Markowitza na Giełdzie Papierów Wartościowych (autor: Weronika Wuwer),
- roli instytucji szkolnictwa wyższego i władz regionalnych w pobudzaniu przedsiebiorczości w Czechach (autor: Brygida Klemens).
Teksty te uzupełniają zagadnienia komunikacji biznesowej zorientowanej na usługobiorcę, inwestorów, przedsiębiorców, pracowników administracji publicznej oraz przedstawicieli środowiska akademickiego.
Zawarte w niniejszym numerze scenariusze negocjacyjne stanowić mogą praktyczne narzędzie dydaktyczne, wspierające rozwój kompetencji komunikacyjnych. Mogą one być wykorzystywane zarówno jako materiały szkoleniowe przygotowujące do udziału w negocjacjach handlowych, jak i innych związanych ze środowiskiem pracy. Ich zastosowanie w grach symulacyjnych ma na celu m.in. sprzyjanie twórczemu podejściu do analizy sytuacji negocjacyjnych, rozwijaniu umiejętności rozwiązywania konfliktów oraz kształtowaniu strategii zarządzania relacjami biznesowymi.
Katarzyna Mazur-Włodarczyk
Mariusz Zieliński